Zanimljivosti Slapovi Krupe na Vrbasu: Vodenice koje prave buku koja uspavljuje, ali ako ostanete budni, vidjećete kako voda u ponoć počinje da teče uzvodno. – Prirodni fenomen kod Banja Luke. Voda je veoma brza. Optička varka “tečenja uzvodno” nastaje zbog specifičnog ugla pod kojim voda udara u kaskade i stvara povratne talase koji se vide pod mjesečinom.
Zanimljivosti Ajvatovica kod Bugojna: Stijena koja se raspukla na pola nakon molitve jednog starca, ali rupa u stijeni je široka tačno onoliko koliko… – Najveće dovište u Evropi. Legenda kaže da je Ajvaz-dedo molio 40 jutara za vodu, nakon čega se stijena raspukla. Prolaz je širok oko 70 cm, tačno onoliko koliko je potrebno da prođe odrastao čovjek.
Zanimljivosti Novakova pećina na Romaniji: Legenda o hajduku koji je mogao da skoči sa vrha planine, a u pećini je ostavio mač koji niko ne može da podigne. – Pećina na strmim liticama Romanije. Starina Novak je istorijska i epska ličnost. “Mač” u pećini je zapravo stalagmit neobičnog oblika koji je narodna mašta pretvorila u oružje junaka.
Zanimljivosti Crkva u Sopotnici kod Goražda: Mjesto prve štamparije, ali jedna knjiga odštampana ovdje ima stranice koje se same okreću svakog jutra. – Crkva Sv. Georgija, zadužbina Herceg Stefana. Tu je radila prva štamparija u BiH (1519-1523). “Knjiga koja se okreće” je legenda o snazi pisane riječi i duhovnom značaju prve balkanske ćirilične štampe.
Zanimljivosti Manastir Moštanica: Svetinja koju su neprijatelji palili devet puta, ali svaki put bi se sutradan pojavila potpuno nova, bez ijednog traga gareži. – Manastir kod Kozarske Dubice. Istorijski je više puta stradao. Priča o “nestanku gareži” je legenda o brzoj obnovi koju su vršili mještani tokom noći kako bi pokazali neprijatelju da je svetinja neuništiva.
Zanimljivosti Maglajska tvrđava: Sahat-kula koja kuca već vijekovima, ali sat pokazuje vrijeme koje se ne poklapa ni sa jednom vremenskom zonom na svijetu. – Tvrđava dominira gradom. Sahat-kula je jedna od rijetkih koja i dalje mjeri vrijeme po “alaturka” sistemu (zalazak sunca je 12 sati), što zbunjuje moderne posjetioce.
Zanimljivosti Ratna džamija na Igmanu: Građevina u gustoj šumi napravljena bez ijednog eksera, ali drvo od kojeg je sagrađena nikada ne truli. – Sagrađena 1993. godine od borovog drveta. Korišćena je tehnika uklapanja greda. Visoka koncentracija smole u planinskom boru prirodno štiti drvo od vlage i insekata, pa džamija izgleda kao nova i nakon 30 godina.
Zanimljivosti Pješčane piramide kod Foče: Prirodni fenomen koji raste svake godine, a mještani tvrde da se unutar pješčanih stubova kriju okamenjeni ratnici. – Nastale su erozijom glinovitog pijeska. Slične su onima u Koloradu ili Đavoljoj varoši. Proces erozije je i dalje aktivan, pa piramide stalno mijenjaju oblik, što stvara iluziju da “rastu” ili se kreću.
Zanimljivosti Manastir Glogovac: Svetinja na visoravni gdje snijeg pada horizontalno, a unutra se čuva krst koji sija u mraku bez ikakvog izvora svjetlosti. – Manastir u Janju kod Šipova. Zbog jakih vjetrova na visoravni, mećave su specifične. Krst u manastiru je izrađen od materijala koji ima prirodnu fluorescenciju, što izaziva strahopoštovanje kod vjernika.
Zanimljivosti Kula starca Vujadina u Livnu: Stražar koji čuva grad vijekovima, ali svake godine na isti dan, iz kule izleti bijela ptica koja najavljuje sušu. – Srednjovjekovna kula na stijeni iznad Livna. Starac Vujadin je narodni junak iz pjesama. Bijela ptica je zapravo rijetka vrsta planinskog sokola koji se gnijezdi u zidinama i pojavljuje se u proljeće.
