Trebinje je grad sunca i platana, ali njegova prava istorija leži u kanalima koji se nalaze duboko ispod starog jezgra

Sjedili smo pod onim čuvenim platanima u srcu Trebinja, uživajući u kafi i hladovini drveća starog preko 120 godina, ali nas je jedna misao kopkala… šta se zapravo nalazi ispod naših nogu. Kroz razgovore s lokalcima i istraživanje starih zapisa, otkrili smo da Trebinje krije čitav paralelni svijet. Ispod samog starog jezgra, Kastela, nalazi se složen sistem kanala i tunela za koje mnogi turisti uopšte ne znaju. Fasciniralo nas je saznanje da su ovi kanali nekada bili žila kucavica odbrane grada. Naime, Trebišnjica je nekada tekla direktno oko i ispod zidina, a Austrougarska je kasnije te prirodne i vještačke tokove dodatno utvrdila i prilagodila. Nismo mogli vjerovati koliko su ti tuneli bili strateški važni… služili su za odvodnjavanje, ali i kao tajni prolazi u kriznim vremenima. Prema pričama koje smo čuli, neki od tih podzemnih puteva su toliko široki da bi se njima moglo komotno kretati, ali su danas većinom zazidani ili pod vodom. Posebno nas je iznenadila činjenica da se nivo podzemnih voda u Trebinju stalno mijenja zbog specifičnog kraškog terena, pa ti kanali i danas igraju ulogu u regulaciji vlage ispod starog grada. Dok smo šetali pored zidina Kastela, pokušavali smo zamisliti tu vodu koja je nekada hučala tik ispod kamenih ploča. Zanimljivo je da su ovi kanali bili jedan od razloga zašto je Trebinje bilo toliko teško osvojiti… voda je bila i prepreka i zaštita. Danas, dok turisti slikaju fasade i jedu smokve, tišina tunela ispod njih čuva tajne stare vijekovima. Nama je to dalo potpuno novu sliku Trebinja… nije to samo grad sunca, nego i grad vode koja se sakrila u mrak podzemlja kako bi sačuvala ono što je iznad nje.