Zanimljivosti Vražje jezero na Žabljaku: Legenda o krilatom konju koji izlazi iz vode i odvodi djevojke, a ronioci su na dnu pronašli potkovice od nepoznatog metala. – Ledničko jezero na Durmitoru. Zbog temperature vode i dubine, jezero je opasno za kupače. Legenda o konju je opomena na virove. “Potkovice” su zapravo ostaci antičkog oružja koje je završilo u jezeru tokom vijekova.
Zanimljivosti Manastir Dobrilovina u kanjonu Tare: “Mala Tara” koja je čuvala pismenost, ali u njenom dvorištu raste drvo koje cvjeta zimi. – Manastir iz 16. vijeka. Bio je važno kulturno sjedište. “Zimsko cvjetanje” je pojava kod jedne rijetke vrste ukrasnog grmlja koje su monasi donijeli sa istoka i koje cvjeta u januaru uprkos snijegu.
Zanimljivosti Vodopad Grlja u Gusinju: Voda koja nestaje u ponoru dubokom 15 metara, ali niko nikada nije pronašao gdje ta voda ponovo izlazi na površinu. – Rijeka Skakavica pravi vodopad koji ponire u uski kanjon Grlja. Kanjon je toliko uzak i dubok da je dugo bio neistražen. Voda se spaja sa podzemnim tokovima koji napajaju Ali-pašine izvore.
Zanimljivosti Visitorsko jezero: Ploveće ostrvo od trave koje se kreće po jezeru, a legenda kaže da je to zapravo splav koji je napravio jedan div za svoju… – Jezero na 1820 mnv. Ostrvo je zapravo tresetna masa obrasla travom koja se otkinula od obale i plovi pod uticajem vjetra. Legenda kaže da je to splav diva koji je njime spasio svoju dragu od poplave.
Zanimljivosti Manastir Šudikova kod Berana: Tajna prepisivačka škola gdje su monasi pisali knjige koje su se mogle čitati samo pod svjetlošću punog mjeseca. – Manastir je bio centar pismenosti u 16. vijeku. Legenda o “mjesečevim knjigama” potiče od specifičnog mastila koje je imalo fosforna svojstva i postajalo vidljivije u mraku nego na suncu.
Zanimljivosti Manastir Brezojevica na Limu: Svetinja koja prkosi poplavama vijekovima, ali voda nikada ne prelazi prag crkve čak i kada je Lim najveći. – Manastir kod Plava iz 13. vijeka. Građen je na blagom uzvišenju koje je hidrološki savršeno proračunato. Čak i tokom najvećih poplava Lima, voda dođe do samog praga, ali nikada ne plavi unutrašnjost.
Zanimljivosti Ali-pašini izvori u Plavu: Voda koja ključa iz zemlje snagom od 1000 litara, ali u središtu izvora postoji rupa iz koje izlazi čista muzika. – Izvori su mjesto gdje voda izbija iz zemlje na velikoj površini. Zvuk mehurića vazduha i vode pod pritiskom stvara ritmične tonove koji, uz malo mašte, zvuče kao harfa ili tradicionalni instrumenti.
Zanimljivosti Pećina na planini Hajla: Mjesto gdje se krije blago, ali pećina se otvara samo onome ko donese kamen sa dna rijeke Ibar. – Hajla je planina na granici Crne Gore i Kosova. Legenda o blagu kralja Milutina je povezana sa starim rudarskim oknima. “Kamen sa dna Ibra” je šifra za poznavanje tajnih prolaza koji su povezani sa riječnim koritom.
Zanimljivosti Grad Šavnik: Mjesto gdje sunce izlazi i zalazi dva puta dnevno, a mještani zbog toga imaju potpuno drugačiji osjećaj za vrijeme. – Šavnik leži na tri rijeke u dubokoj kotlini. Zbog visokih okolnih brda, sunce se pojavi ujutro, “zađe” iza jednog brda, pa se ponovo pojavi na drugom dijelu horizonta prije konačnog zalaska.
Zanimljivosti Manastir Gradište: Freska Svetog Hristifora sa psećom glavom – zašto je crkva dozvolila ovakav prikaz i šta on zapravo poručuje? – Manastir u Buljarici. Prikaz Svetog Hristifora kao “psoglavca” je rijedak ikonografski motiv zasnovan na starim legendama o plemenu ljudoždera. Crkva je to dozvolila kao simbol preobraćenja i najokrutnijih bića u hrišćanstvo.
