Kada smo prvi put ugledali zgradu parlamenta u Budimpešti sa druge obale Dunava, pomislili smo da smo vidjeli najljepšu građevinu na svijetu. A onda smo ušli unutra i shvatili da je spolja bila samo uvertira. 40 kilograma zlata od 22 do 23 karata, 40 miliona cigli, pola miliona dragog kamenja, 691 soba… ali ono što nas je zaista pogodilo je jedan jedini broj koji se provlači kroz čitavu građevinu: 96.
Broj 96: više od broja
Sadržaj članka:
- Broj 96: više od broja
- Arhitekta koji nikada nije vidio završeno djelo
- Kruna Svetog Stjepana i njen nevjerovatni put
- Mitovi vs stvarnost o parlamentu
- Zgrada koja govori bez riječi
Kupola parlamenta visoka je tačno 96 metara. Glavno stepenište ima tačno 96 stepenika. Ovaj broj nije estetski izbor. On simbolizuje 895/896. godinu, kada su Mađari (Mađari ih zovu Mađari, a sebe Mađarima) stigli u Karpatski bazen i osnovali ono što će postati mađarska država. Čitava zgrada je, zapravo, građena kao monument nacionalnog identiteta.
Isto tako, Bazilika Svetog Stjepana u Budimpešti ima… pogađate… tačno 96 metara visine. Ovo je namjerno. Simbolizuje ravnotežu između svjetovne i duhovne vlasti. Nijedna zgrada u gradu ne smije biti viša od ove dvije. Ako planirate putovanje u Budimpeštu, samo ova dva podatka će promijeniti način na koji gledate panoramu grada.
Arhitekta koji nikada nije vidio završeno djelo
Parlament je projektovao mađarski arhitekta Imre Steindl, koji je pobijedio na međunarodnom konkursu 1883. godine. Njegov neogotski projekat podsjeća na britanski Westminster, i to namjerno. Mađarski političari su željeli da zgrada simbolizuje njihovu povezanost sa Zapadnom Evropom, a posebno Britanijom. Gradnja je počela 1885., a zgrada je zvanično inaugurisana 1896. godine, na pretpostavljenu hiljadugodišnjicu mađarske države.
Tužan detalj: Imre Steindl je tokom gradnje počeo gubiti vid. Uprkos tome, nastavio je nadgledati projekat. Umro je 1902. godine, a zgrada je potpuno završena tek 1904. Nikada je nije vidio dovršenu.
Kruna Svetog Stjepana i njen nevjerovatni put
U centralnoj sali pod kupolom čuva se Kruna Svetog Stjepana, jedan od najstarijih kraljevskih insignija u Evropi, star preko 1000 godina. Više od 50 kraljeva krunisano je ovom krunom od 12. vijeka. Ali njen put do današnjeg mjesta bio je sve samo ne miran.
Tokom Drugog svjetskog rata, kruna je sakrivena od nacista, prebačena u Zapadnu Evropu, a zatim predata američkoj vojsci. Čuvana je u Fort Knoxu u Kentakiju, zajedno sa američkim zlatnim rezervama, sve do 1978. kada je vraćena Mađarskoj. Krivi krst na vrhu krune… znak svih tih selidbi i potresa kroz koje je prošla.
Mitovi vs stvarnost o parlamentu
„Čitav parlament je od pravog zlata.” Pravo zlato se koristi samo iznad 2,7 metara visine, i to u izuzetno tankim listićima. Ispod te visine su imitacije. Takođe, mnogi „mermeri” u hodnicima su zapravo oslikane površine, ne pravi mermer.
„Parlament je najveća zgrada u Mađarskoj.” Tačno. Od završetka gradnje, to je najveća zgrada u zemlji. Treći je po veličini parlament na svijetu.
„Rupe od metaka su popravljene.” Većina jeste, ali su namjerno ostavljene vidljive rupe od metaka na jednom dijelu fasade prema Trgu Kossuth Lajos, kao podsjetnik na dva svjetska rata i revoluciju 1956.
Zgrada koja govori bez riječi
Mađarski parlament je više od građevine. To je priča jednog naroda upakovana u 40 miliona cigli i 40 kilograma zlata. Svaki detalj nešto znači, svaki broj nosi poruku. Kad stojite ispod kupole i gledate gore prema kruni koja je preživjela ratove, krađe i čuvanje u Fort Knoxu… shvatite da gledate u otpornost jedne nacije koja nikada nije pristala da nestane. ✨
Ovaj članak je rezultat detaljnog istraživanja. Neke priče i legende dio su usmene predaje i nije moguće sa 100% sigurnošću potvrditi njihovu tačnost. Ali upravo to ih čini fascinantnim, zar ne?
P.S. Poslanici u parlamentu su nekada imali posebne metalne držače sa brojevima za cigare, da ih ostave ispred sale tokom zasjedanja. Luksuz iz 19. vijeka koji bi danas izazvao skandal.
